AKTUALNOŚCI / 15 lutego 2019 Dlaczego reportaż?

Pióro mistrzów

Reportaż uważany jest za gatunek mistrzowski. Melchior Wańkowicz, Ryszard Kapuściński, Hanna Krall, Krzysztof Kąkolewski, Małgorzata Szejnert, Wojciech Tochman, Mariusz Szczygieł, Wojciech Jagielski, Lidia Ostałowska – jednym tchem, bez głębszego zastanowienia, można wymienić nazwiska polskich reporterów, których prace uznane są na całym świecie. Adaptację Cesarza wystawił Royal Court Theatre w Londynie, publikacje Hanny Krall tłumaczono na kilkanaście języków, a Czesi jako naród mogli się przejrzeć w lustrze opowieści, dzięki wnikliwym obserwacjom Mariusza Szczygła.

Podstawowe cechy reportażu

Reportaż jest gatunkiem niespiesznym, wymagającym namysłu i poszukiwania znaczeń pod powierzchnią wydarzeń. Emocjonalny i refleksyjny, dopomina się o doświadczenie dziennikarskie i sprawny warsztat pisarski, aby fakty przedstawiać konkretnie i obrazowo. Studenci dziennikarstwa zaczynają pracę warsztatową od newsów, praktykę redakcyjną podobnie – od zbierania informacji.
Wydaje się, że do reportażu będzie można dojść dopiero po długim czasie praktykowania w newsroomie.

News wciąż daje nam temat, lecz dziś w reportażu ważniejsze jest to, czego w newsie nie ma (Szczygieł, Tochman 2010).

Wszystko to przemawia na niekorzyść reportażu – bo jak uczyć formy mistrzowskiej pomijając etap czeladnika?

Szkoła Społecznej Uważności nie chce szkolić przyszłych reporterów, choć jeśli ktoś zainspiruje się projektem i podąży tą właśnie drogą zawodową, będzie to sukces przekraczający nasze najśmielsze oczekiwania.

Reportaż w SSU

Szkoła Społecznej Uważności to dostrzeganie, PRAKTYKOWANIE i DOŚWIADCZANIE reportażu.

To poznanie formy w różnych jej aspektach – od poszukiwania problemu, przez spotkanie z bohaterem, obcowanie z historią innego, po ukształtowanie własnej opowieści.

Zmaganie z rzeczywistością i próba znalezienia własnego głosu.

A także korzystanie z doświadczeń mistrzów – podglądanie ich warsztatu, poszukiwanie inspiracji, odkrywanie różnych perspektyw widzenia świata.

W Szkole Społecznej Uważności poprzez projekt twórczy rozwiniesz umiejętności, które mistrzowie nabywają przez lata. Nie od razu wydasz książkę lub opublikujesz swój tekst, ale poznasz techniki stosowane przez zawodowców i doświadczysz innej formy rozumienia świata i myślenia o nim.

A wiedza i kompetencje, które zdobędziesz w naszej szkole, pomogą Ci w każdym obszarze życia zawodowego.
Bo Pomyśl przez chwilę – znasz taki zawód, w którym w ogóle nie trzeba współpracować z ludźmi?

Kim jest reporter?

Istotą reportażu jest pełne temperamentu, bliskie życiu, silne i osobiście doznane przedstawienie jakiegoś wydarzenia. W przeciwieństwie do „sprawozdawcy”, który przyjmuje rzeczy bardziej biernie i sumiennie, reporter pokazuje pochodzące z własnego oglądu, rzeczowo opracowane
w szczegółach, ale jednak osobiste wrażenia ogólne
. (Maziarski 1966).

Bycie reporterem to przywilej towarzyszenia bohaterom wydarzeń, możliwość poznawania historii widzianej oczyma różnych postaci, ale też konieczność oddzielania faktów od zmyśleń, ocen, opinii.

To trening rozdzielania prawdy i fałszu, tak istotny w dobie szybkiego rozprzestrzeniania się fake newsów – wiadomości, których celem jest dezinformacja lub oszukanie odbiorców.

To także doskonała szkoła budowania relacji interpersonalnych z bohaterami, których trzeba znaleźć, przekonać do rozmowy, wysłuchać oraz zadawać pytania, które pozwolą dotrzeć do sedna wydarzeń.

To forma, w której najmniej prawdopodobne historie, wydarzyły się naprawdę.

To gatunek mistrzów – Twój gatunek.

Bibliografia:

Biblia dziennikarstwa, red. A Skworz, A. Niziołek, Kraków 2010 – znajdziesz tu opowieści i porady praktyków dziennikarstwa, nie tylko dotyczące reportażu. To w wielu przypadkach fascynujące historie o kulisach pracy, blaskach i cieniach tego zawodu.

M. Chyliński, S. Russ-Mohl, Dziennikarstwo, Warszawa 2007 – podręcznik dla przyszłych dziennikarzy. Możesz skorzystać z wielu podpowiedzi warsztatowych.

J. Maziarski, Anatomia reportażu, Warszawa 1966 – mimo iż pozycja ma już swoje lata, czy rola reportera pozostaje niezmienna?

Zdjęcie: Kacper Kmieć

Logo Unii Europejskiej
Logo Unii Europejskiej
Logo Unii Europejskiej